Noc Świętojańska na Litwie

Rasos, Kupolės, Joninės – tak nazywana jest Noc Świętojańska na Litwie. Tak jak w Polsce, obchodzona jest w nocy z 23 na 24 czerwca. Jest to wyjątkowa noc do której przygotowywali się nie tylko ludzie ale również wszystkie siły magiczne.

noc świętojańska

Jest to bardzo stare ludowe święto sięgające swoimi korzeniami, aż do czasów pogańskich. Choć święto to zostało schrystianizowane i połączone z dniem urodzin św. Jana Chrzciciela, kościołowi nie udało się usunąć prastarych tradycji z życia ludzi.

Woda

Początek wszelkiego życia, jego źródło i siła. Uważana za świętą, potrafi uleczyć ciało z chorób. Świątynie i miejsca pogańskiego kultu zawsze znajdowały się nieopodal rzek, źródeł lub jezior. To tam odbywały się tajemne rytuały zaczynające się od obmycia się w wodzie lub wypicia jej. Również czas spędzony w saunie zaliczał się do rytuałów oczyszczających ciało, jak i duszę.

woda noc świętojańska

Wierzono, że w noc świętojańską, w rzekach i jeziorach można spotkać Laumės czyli boginki wody i nocy. Uważano, że tafla wody w tę jedyną noc staje się połączeniem pomiędzy magicznym światem duchów, a światem ludzkim.

Ogień

Dawał światło i ciepło. Ze względu na jego wielką wartość ogień zaczęto wielbić jako osobne bóstwo. Uważano go za pośrednika pomiędzy ludźmi i bogami. Składano ofiary z których dym wędrował ku niebu – miejscu w którym przebywali bogowie.

noc świętojańska

Dookoła ognia toczyło się codzienne domowe życie oraz najważniejsze ludowe świeta. Również podczas Nocy Świętojańskiej ogromne ognisko było nieodłącznym elementem. Węgiel z ogniska świętojańskiego wykorzystywano jako lek i podawnano go chorym na epilepsję. Popiół rozsypywano na polach, by zapewnić sobie obfite plony.

Na Litwie do tej pory istnieje tradycja palenia „czarownic”. Nie są to oczywiście prawdziwe, ludzkie czarownice, a jedynie beczki wypełnione drewnem, wiórami i solą, wrzucane do ogniska. Pali się je po to, by zło w nich zgromadzone nikomu nie zaszkodziło.

Roślinność

Nie tylko żywioły miały wielką magiczną moc – równie ważne były rośliny. Wianki plecione z liści i gałązek dębu przeznaczone były głównie dla mężczyzn, symbolizując ich siłę. Kobiety w tę noc nosiły wianki uplecione z rumianku, koniczyny, tymotki, dziurawca, pszeńca gajowego, dzikiej róży i kłosów, jako symbol ich kobiecości i piękna.

noc świętojańska wianek

Wierzono, że lecznicze rośliny zebrane w noc świętojańską miały siedem razy większą moc, a  wianek upleciony z dziewięciu różnych roślin, wrzucony na dach miał ochronić dom od nieszczęść i chorób.

Noc Świętojańska -Tradycje, przesądy i czary

W różnych regionach Litwy tradycje i przesądy związane z Nocą Świętojańską wyglądały nieco inaczej.

W Litwie Mniejszej rybacy nie wypływali na połów w dzień świętego Jana ani kilka dni po nim obawiając się, że morze zażąda ofiary w postaci ich życia.

Tej nocy wielce obawiano się czarownic i rzucanych przez nich uroków. Ich siła wspomagana magią najkrótszej nocy oraz wzmocnionymi właściwościami roślin mogła być niebezpieczna dla tych, którzy nie żyli w zgodzie z wioskowymi wiedźmami. Klątwy najczęściej padały na zwierzęta i plony przysparzając tym wielkich strat właścicielom.

Jedynym sposobem na ochronienie się przed urokiem było noszenie koszuli na lewą stronę. Zwierzęta można było uchronić przekopując lub posypując ścieżkę prowadzącą do obory solą poświęconą podczas Wielkanocy.

 

 

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

Save

2 odpowiedzi do artykułu “Noc Świętojańska na Litwie

A Ty co o tym myślisz?

%d bloggers like this: